Javascript is required
Przejdź do treści głównej
znak ostrzegawczy

Razem przez Reformę edukacji 2026 

To strona dla nauczycieli i dyrektorów szkół podstawowych, którzy chcą na bieżąco przygotować się do nadchodzących zmian.

Udostępniamy tu aktualne informacje, projekty dokumentów oraz harmonogramy, aby ułatwić przygotowania do reformy 2026/2027.

Aktualności

11 marca 2026 roku Minister Edukacji podpisała rozporządzenia wprowadzające nowe podstawy programowe wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej wraz ze zmianami w ramowych planach nauczania dla publicznych szkół podstawowych.

Rozporządzenia zostały skierowane do publikacji w Dzienniku Ustaw. Nastąpi to około 20 marca bieżącego roku.

Poniżej podajemy linki do rozporządzeń:

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym: PRZECZYTAJ
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół: PRZECZYTAJ
  • Uzasadnienie do Rozporządzenia o zmianach ramowych planów nauczania: PRZECZYTAJ
  • Załącznik do Rozporządzenia o zmianach ramowych planów nauczania: PRZECZYTAJ
  • Nowości do klas 1 i 4 szkoły podstawowej

Planowane zmiany w edukacji

MEN wskazuje szeroki zakres zakładanych zmian:

  • nowe, praktyczne przedmioty (edukacja obywatelska, zdrowotna, przyroda w nowej formule);
  • nowa, przejrzysta i spójna podstawa programowa – mniej szczegółów do zapamiętania, więcej kompetencji kluczowych;
  • więcej zajęć praktycznych i projektowych;
  • zmiany w ocenianiu – większy nacisk na ocenę opisową, informację zwrotną i rozwój kompetencji;
  • troska o dobrostan uczniów i nauczycieli;
  • zmiany w egzaminach ósmoklasisty i maturalnym od 2031 roku;
  • większa autonomia i wsparcie dla nauczycieli – bezpłatne szkolenia, studia podyplomowe, nowoczesne narzędzia metodyczne;
  • równomierne rozłożenie nauki, mniej godzin w klasach 7–8 szkoły podstawowej.

Nowe podstawy programowe

Punktem wyjścia dla opracowania nowych podstaw programowych jest Profil absolwenta i absolwentki – dokument określający kompetencje, postawy i umiejętności, jakie powinni posiadać uczniowie po zakończeniu danego etapu edukacyjnego.  

Pracom nad podstawami przyświecały następujące założenia:

  • Wspólny fundament i spójność – część ogólna podstawy programowej jako baza dla wszystkich przedmiotów.
  • Głębokie uczenie się i stosowanie wiedzy – ma stworzyć uczniom okazje do stosowania zdobytej wiedzy i umiejętności w rozwiązywaniu realnych problemów, także poza szkołą.
  • Urealniony zakres treści – zakres efektów uczenia się jest adekwatny do potrzeb uczniów oraz możliwy do zrealizowania w szkole.
  • Kompetencje przekrojowe w przedmiotowych efektach uczenia się – jasne oczekiwania i standardy w zakresie rozwoju kompetencji przekrojowych i sprawczości.
  • Doświadczenia edukacyjne – gwarancja dla wszystkich uczniów na zdobycie doświadczeń edukacyjnych, które wzmacniają sprawczość.
  • Połączenie podstawy z wymaganiami egzaminacyjnymi – nowa podstawa opisana językiem efektów uczenia będzie listą wymagań egzaminacyjnych.
*Źródło: https://ibe.edu.pl/pl/profil-absolwenta-i-absolwentki

Harmonogram zmian programowych w szkole podstawowej

Nowa podstawa programowa będzie wprowadzana w 2026 roku w przedszkolu oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej.

Nowy egzamin ósmoklasisty od 2030/2031

  • Grudzień 2024 – Profil Absolwenta i Abslowentki dla szkoły podstawowej
  • Wrzesień 2025 – upublicznienie projektów podstaw przedmiotowych przed konsultacjami
  • Październik 2025 – konsultacje publiczne projektów podstaw
  • Grudzień 2025 – podpisanie rozporządzenia
  • Grudzień 2025 – opublikowanie przez IBE pierwszych poradników metodycznych dla nauczycieli do NPP*
  • Wrzesień 2026 – wejście w życie nowych podstaw programowych w przedszkolach oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej

*Na podstawie Protokołu z V posiedzenia Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty z 22.05.2025.

Elementy nowej podstawy programowej w każdym przedmiocie

  • Cele przedmiotu
    Maksymalnie 8 elementów. Odzwierciadlają: wiedzę i umiejętności przedmiotowe, kompetencje fundamentalne i przekrojowe przeniesione na grunt przedmiotu, specyficzne dla przedmiotu elementy rozwijające sprawczość.
  • Specyfika i struktura przedmiotu
    Opis zawiera założenia merytoryczne i dydaktyczne, specyfikę przedmiotu, strukturę treści nauczania. Tu wskazane są również moduły realizowane w przedmiocie.
  • Efekty uczenia się
    Efekty podzielone są na działy wyodrębnione w strukturze przedmiotu. Formułowane są w 3 os. l.p. w trybie oznajmującym za pomocą czasowników operacyjnych. Wśród nich mogą być wydzielone fakultatywne efekty uczenia się. Przy efektach uczenia się składających się na moduł umieszczona jest stosowna adnotacja.
  • Wymagania w zakresie doświadczeń edukacyjnych
    Wspierają realizacje efektów uczenia się, opisując sytuacje edukacyjne, w których można je zdobywać. Rozwijają kompetencje przekrojowe i sprawczość.
  • Warunki realizacji przedmiotu, w tym istotne zasady nauczania
    Zapisy dotyczące metod nauczania oraz warunki, które musi zapewnić szkoła dla skuteczności procesu kształcenia, np. konieczna infrastruktura.

Jakie są przedmioty i siatka godzin?

Reforma przewiduje dostosowanie tygodniowych wymiarów godzin do aktualnych potrzeb uczniów. Tabela poniżej pokazuje, ile godzin tygodniowo przeznaczono na poszczególne przedmioty w nowej siatce.

Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej, w tym szkoły podstawowej specjalnej, z wyjątkiem szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnośią intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

Jaki jest zakres zmian w poszczególnych przedmiotach?

Autorzy podstaw przygotowali szczegółowe kierunki zmian dla każdego przedmiotu. Poniżej znajdują się rozwijane sekcje z najważniejszymi założeniami. Kliknij nazwę przedmiotu, aby dowiedzieć się, jakie priorytety i nowe treści czekają na uczniów i nauczycieli.

Wychowanie przedszkolne

  • Wzmocnienie obszaru osobistego w celu rozwijania umiejętności emocjonalnych, takich jak empatia, samoregulacja czy wyrażanie uczuć.
  • Podkreślenie wartości zdrowia i dobrego samopoczucia – dobrostanu jako warunku skutecznego uczenia się i harmonijnego rozwoju.
  • Rozwijanie umiejętności rozwiązywania problemów, logicznego myślenia oraz wyciągania racjonalnych wniosków.
  • Rozwijanie poczucia sprawczości poprzez podejmowanie decyzji, planowanie działań i realizację własnych pomysłów.
  • Wykorzystywanie pojęć matematycznych i wiedzy ze świata techniki w praktyce.
  • Większy nacisk na rozwijanie naturalnej ciekawości dzieci oraz tworzenie im przestrzeni do samodzielnego i kreatywnego działania.

Edukacja wczesnoszkolna

  • Wspieranie aktywności badawczej dzieci w konstruowaniu, a nie odtwarzaniu wiedzy i umiejętności. 
  • Wzmocnienie kompetencji komunikacyjnych jako wsparcie w rozwoju i uczeniu się. 
  • Większy nacisk na rozwój kompetencji społeczno-emocjonalnych dzieci w zakresie rozumienia siebie, koncentracji oraz nawiązywania i podtrzymywania relacji z innymi. 
  • Rozwijanie poczucia sprawczości – tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjających rozwijaniu samodzielności dzieci, sprawczości w działaniu, podejmowaniu decyzji, oddziaływaniu na rzeczywistość szkolną, partycypacji. 
  • Wsparcie rozwoju kreatywności i krytycznego myślenia oraz działania poprzez zróżnicowane formy aktywności: matematyczne, językowe, badawcze, artystyczne oraz zabawy i gry edukacyjne.

Język polski 

  • Mniej pojęć i terminów do opanowania: nacisk na rozwój podstawowych umiejętności (mówienia, pisania, słuchania i czytania).
  • Więcej swobody oraz czasu dla uczniów i nauczycieli na gruntowne kształcenie pożądanych umiejętności w praktyce oraz podczas pracy zespołowej.
  • Wzmocnienie interdyscyplinarności edukacji polonistycznej, realizacja modułów: filozoficznego, medialnego i kulturowego.
  • Przeciwdziałanie kryzysowi komunikacji: nacisk na prowadzenie dialogu, aktywne słuchanie, asertywną komunikację i tworzenie logicznie uporządkowanych wypowiedzi ustnych i pisemnych (wykorzystanie zasad grzeczności językowej i świadomego przeciwdziałania agresji i manipulacji).
  • Edukacja medialna: analiza i rozumienie tekstów użytkowych, publicystycznych, popularnonaukowych i medialnych; krytyczne korzystanie z przekazów medialnych, w tym rozpoznawanie fałszu i manipulacji; uwzględnienie zasad higieny cyfrowej i wykorzystania sztucznej inteligencji.

Języki obce nowożytne 

  • Uelastycznienie dokumentu – przygotowanie dodatkowego wariantu podstawy i przekazanie w ręce nauczycieli decyzji o realizowanym wariancie (wariantom przypisano poziomy z ESOKJ), przy jednoczesnym wskazaniu wariantu minimalnego do realizacji na danym etapie edukacyjnym i wskazaniu poziomu egzaminu ósmoklasisty.
  • Obligatoryjne i fakultatywne efekty uczenia się – w obrębie znajomości środków językowych (przy równoczesnej rezygnacji z poprzedzania aspektów tematycznych skrótem „np.”, co jednoznacznie definiuje katalog obligatoryjny).
  • Uszczegółowienie efektów uczenia się – w obrębie celu dotyczącego przetwarzania, tak by nauczyciele mieli jasność, jakie zadania są realizacją tych efektów, dodanie celu i efektów uczenia się związanych z umiejętnością uczenia się języków obcych w ogóle.
  • Priorytet: komunikacja ustna – podniesienie w dokumencie istotności komunikacji ustnej, a także rozumienia różnorodnych akcentów.
  • Podkreślenie w podstawie programowej do drugiego języka istoty komunikacji ustnej oraz pracy nad repertuarem środków językowych, w szczególności leksykalnych, przy równoczesnym ograniczeniu funkcji wskazujących na zagadnienia gramatyczne, np. czas przeszły tylko do wskazanych czasowników o wysokiej frekwencyjności w języku (ten efekt uczenia się został ograniczony do kilkunastu wskazanych w podstawie czasowników).

Matematyka 

  • Spiralność nauczania – wielokrotne powracanie do treści w coraz szerszym ujęciu, na wyższym poziomie ogólności, z nowymi powiązaniami.
  • Równowaga między rozumieniem instrumentalnym i relacyjnym. Nie tylko wykonywanie procedur, ale także rozumienie, skąd się biorą.
  • Wprowadzanie pojęć od konkretu do abstrakcji. Najpierw modele i przykłady, dopiero potem formalizacja.
  • Rozwijanie myślenia matematycznego. Silne akcentowanie rozumowania i argumentacji.
  • Rozwijanie wyobraźni geometrycznej. Manipulowanie modelami fizycznymi.
  • Ograniczenie nadmiernych rachunków. Więcej myślenia, strategii i intuicji liczbowej.
  • Rozsądne użycie kalkulatora i aplikacji komputerowych. W klasach IV–VI rzadko, w VII–VIII częściej.
  • Silne osadzenie matematyki w realnych kontekstach. Wykorzystywanie rzeczywistych danych.
  • Rozwijanie świadomości finansowej i ekonomicznej. Kształtowanie umiejętności podejmowania decyzji.
  • Zmniejszanie lęku przed matematyką. Praca z błędem jako element nauki. Budowanie poczucia bezpieczeństwa i sprawczości.

Historia  

  • Zachowano tradycyjny, chronologiczny układ treści nauczania-uczenia się,
  • Zachowano zagadnienia propedeutyczne, jako wprowadzenie do kształcenia historycznego w klasie IV.
  • Wzrosła liczba godzin przeznaczonych na historię najnowszą – ramy chronologiczne w klasach IV–VI obejmują okres od pradziejów do przełomu XIX i XX w., a w klasach VII–VIII okres od przełomu XIX i XX w. do współczesności.
  • Wprowadzono ujednolicone zapisy efektów uczenia się.
    • ściślej niż dotychczas wskazują wymagane minimum wiadomości (pojęcia, postacie i daty, które powinien opanować każdy uczeń);
    • jednoznacznie nakazują pracę z szeroko rozumianymi źródłami (z epoki), mapami historycznymi i tekstami kultury;
    • zachęcają do wyrażania przez uczniów ocen i podejmowania dyskusji;
    • skłaniają do odniesienia omawianych zagadnień do współczesności lub do własnego regionu.
  • Silniej zaakcentowano wątki regionalne i lokalne.
  • Historię państwa i narodu polskiego przedstawiono na tle historii powszechnej.

Przyroda

  • Kontynuacja realizacji zajęć terenowych jako obligatoryjnych poprzez:
    • grupowanie w bloki zajęć przyrody (minimum 2 godziny),
    • kształcenie umiejętności (uczeń „rozpoznaje”, „bada”, „analizuje […] na podstawie obserwacji”, czemu sprzyjać ma propozycja konkretnych doświadczeń edukacyjnych,
    • możliwość realizacji zajęć w sposób kompleksowy, tj. podczas wyjścia w teren i badania np. gleby uczeń nie tylko określa jej barwę i uziarnienie, ale także sprawdza obecność organizmów żywych, określa ich cechy przystosowawcze.
  • Wprowadzanie w szkołach nauczania przez dociekanie naukowe.
  • Interdyscyplinarność – zwrócenie uwagi na zagadnienia i ich korelacje w zakresie biologii, chemii, geografii, fizyki, edukacji klimatyczno-środowiskowej, elementów edukacji zdrowotnej.
  • Wspieranie głębokiego uczenia się – poprzez wykorzystanie czasowników operacyjnych z wyższego poziomu taksonomicznego.
  • Zachęcenie do realizacji zajęć nie tylko w ławkach szkolnych i do bezpośredniego kontaktu z przyrodą.

Plastyka

  • Większa swoboda w wyborze i eksploatowaniu różnych form artystycznej wypowiedzi, środków wyrazu, materiałów, technik, tematów.
  • Skupienie na krytycznym myśleniu, a nie odtwarzaniu.
  • Inne spojrzenie na proponowane formy artystycznej wypowiedzi.
  • Rozszerzenie form artystycznej wypowiedzi o fotografię, film i inne formy charakterystyczne dla sztuki współczesnej.
  • Skoncentrowanie na procesie twórczym, a nie tylko efekcie końcowym.
  • Więcej odniesień do sztuki współczesnej.
  • Wprowadzenie efektów dotyczących dzielenia się swoimi odczuciami z odbioru dzieła, a także omawiania własnych prac plastycznych, udzielania i przyjmowania konstruktywnej informacji zwrotnej i jej wykorzystania.

Muzyka

  • Kompetencje przyszłości – kształtowanie umiejętności kreatywnego myślenia, współpracy w zespole, komunikacji oraz świadomej prezentacji swoich działań muzycznych.
  • Doświadczanie muzyki w działaniu – śpiew, gra na instrumentach, improwizacja i ruch z muzyką stanowią punkt wyjścia do dalszej pracy nad rozumieniem muzyki i jej kontekstu.
  • Korelacje międzyprzedmiotowe – integracja treści muzycznych z innymi dziedzinami nauki i sztuki (także z przedmiotami wchodzącymi w skład modułu kultura: historia, język polski, plastyka).
  • Personalizacja procesu uczenia się – elastyczność w doborze repertuaru, ról w projektach i środków wyrazu, dostosowanie ich do zainteresowań i możliwości uczniów.
  • Muzyka w środowisku cyfrowym – twórcze wykorzystanie narzędzi cyfrowych do nagrywania, edycji i prezentacji muzyki.
  • Wprowadzenie spójnej, czterodziałowej struktury – ułatwia planowanie nauczania, zapewnia równowagę między wykonawstwem, odbiorem i refleksją.
  • Obowiązkowe doświadczenia edukacyjne – gwarantują, że każdy uczeń realnie uczestniczy w wydarzeniach muzycznych i projektach rozwijających kompetencje społeczne i twórcze.
  • Zwiększona autonomia nauczyciela – możliwość doboru repertuaru, metod i form pracy zgodnie z potrzebami uczniów i specyfiką szkoły.
  • Większy nacisk na dobrostan ucznia – poprzez rozwój samoświadomości, relacji i świadomego korzystania z muzyki w celu wspierania emocji i zdrowia.

Zajęcia praktyczno-techniczne

  • Praktyczność i użyteczność działań – uczniowie wykonują konkretne zadania techniczne z zastosowaniem narzędzi, materiałów i urządzeń obecnych w ich codziennym otoczeniu (szkoła, dom, środowisko lokalne), ucząc się poprzez działanie.
  • Przygotowanie do dorosłości – zajęcia uczą radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami życia – od obsługi urządzeń domowych, przez planowanie wydatków i drobne naprawy, po odpowiedzialne gospodarowanie zasobami. Wprowadzają uczniów w świat obowiązków domowych, uczą zaradności, zarządzania czasem i działania ekonomicznego. Dają poczucie: „potrafię coś wymyślić, zaplanować, wykonać i zmodyfikować”.
  • Rozwijanie sprawczości – przedmiot wspiera samodzielność ucznia, buduje poczucie wpływu na otoczenie, uczy podejmowania decyzji, planowania działań i oceny ich efektów.
  • Kształtowanie postaw proekologicznych i odpowiedzialności za środowisko – przedmiot wprowadza uczniów w ideę zrównoważonego rozwoju, recyklingu i odpowiedzialnej konsumpcji, m.in. poprzez analizę „cyklu życia” wytworu technicznego.
  • Elastyczność i różnorodność treści – nauczyciel może dostosowywać tematykę projektów do lokalnych zasobów, tradycji technicznych i zainteresowań uczniów, a także do dostępnych warunków szkolnych.

Informatyka

  • Nowe treści dotyczące wykorzystania i trenowania modelu sztucznej inteligencji.
  • Rozszerzenie zagadnień związanych z cyberbezpieczeństwem, higieną cyfrową oraz wpływem technologii na środowisko.
  • Rozwijanie kompetencji przekrojowych – uczeń uczy się współpracy, krytycznego myślenia, komunikacji, planowania, odpowiedzialności za własne działania. Informatyka rozwija kompetencje fundamentalne (cyfrowe, matematyczne, językowe), poznawcze (logiczne i algorytmiczne myślenie), społeczne i obywatelskie (współpraca, etyka, bezpieczeństwo). Fragmenty podstawy odnoszą się do edukacji medialnej – uczeń ma świadomie korzystać z treści medialnych i tworzyć własne.
  • Nacisk na działanie ucznia i sprawczość – obowiązkowe doświadczenia edukacyjne, które angażują ucznia w działanie, np. opracowanie kampanii informacyjnych, kodeksu postępowania, tworzenie programów, działania na rzecz dobra wspólnego.
  • Wzmacnianie autonomii nauczyciela – to on decyduje o doborze metod, narzędzi i środków dydaktycznych, dostosowując je do kontekstu szkoły i możliwości uczniów. Kluczowe są cele i efekty uczenia się, które można osiągać na różne sposoby.

Fizyka

  • Przesunięcie punktu ciężkości na rozumienie i działanie, a nie odtwarzanie z pamięci definicji i procedur: ograniczenie liczby wymagań szczegółowych i definicji na rzecz głębszego zrozumienia kluczowych zjawisk oraz praw fizyki i opanowania umiejętności operacyjnego ich zastosowania poprzez aktywne metody nauczania, w tym doświadczenia, demonstracje i obserwacje prowadzone przez uczniów. Wprowadzenie wymagań do wyboru przez nauczyciela – przynajmniej jedno z danego działu.
  • Zwiększenie roli metody naukowej: wprowadzenie i konsekwentne stosowanie elementów metody dociekania naukowego (obserwacja, pytania, hipotezy, planowanie badania, analiza wyników, wnioskowanie) jako podstawowego sposobu poznawania świata oraz jako perspektywy łączącej wszystkie elementy nauki fizyki w spójną całość.
  • Lepsza korelacja z matematyką: eliminacja żmudnych obliczeń arytmetycznych (m.in. możliwość korzystania z kalkulatora); rezygnacja z obligatoryjnego przeliczania jednostek złożonych; wprowadzenie zasady, że uczeń może korzystać z własnoręcznie przygotowanej karty wzorów i przedrostków.
  • Więcej czasu na eksplorację, dyskusję i rozwijanie zainteresowań: zapewnienie czasu na eksperymentowanie, dyskusje, zgłaszanie i omawianie zagadnień, które interesują uczniów. Dopasowanie obligatoryjnych efektów uczenia się tak, by przewidywany czas ich realizacji nie przekraczał zmniejszonego wymiaru godzin przewidzianego dla fizyki: część zagadnień fizycznych uwzględniono w podstawie programowej przyrody.
  • Zwiększenie sprawczości nauczyciela i ucznia: zapewnienie nauczycielom znacznie większej elastyczności w doborze treści i metod pracy (m.in. cały pierwszy dział efektów uczenia się, doświadczenia edukacyjne), aby mogli lepiej i z większą satysfakcją odpowiadać na potrzeby i zainteresowania uczniów; umożliwienie uczniom aktywnego udziału w planowaniu i realizacji części efektów uczenia się i doświadczeń edukacyjnych (m.in. omawianie zagadnień interesujących uczniów, badania doświadczalne, demonstracje).
  • Wprowadzenie działu poświęconego Ziemi i Kosmosowi. 
  • Określenie warunków niezbędnych do realizacji założeń nowej podstawy programowej, w tym liczebności grup, wyposażenia pracowni i dostosowania organizacji pracy szkoły.

Chemia

  • Jedną z ważnych umiejętności rozwijanych w nauczaniu chemii jest krytyczna analiza informacji o tematyce chemicznej, odróżnianie faktów od opinii oraz ocena wiarygodności źródeł. Jest to szczególnie istotne w XXI wieku, w dobie intensywnego rozwoju mediów społecznościowych.
  • Proponowane zapisy sprzyjają głębokiemu uczeniu się – w wymaganiach zastosowano czasowniki operacyjne odnoszące się do wyższych poziomów taksonomicznych (np. analizuje, bada, tworzy, interpretuje). Uczeń konstruuje wiedzę poprzez dociekanie naukowe, stawianie pytań, formułowanie i weryfikowanie hipotez.
  • Zmniejszenie liczby działów i wymagań szczegółowych ułatwia organizację procesu dydaktycznego i zwiększa swobodę pracy nauczyciela. Pozwala to lepiej dostosować metody pracy do potrzeb uczniów, w tym uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, oraz sprzyja utrwalaniu wiedzy i rozwijaniu umiejętności praktycznych.
  • Zwrócono uwagę na znaczenie modelowania w nauczaniu chemii, m.in. poprzez budowanie i analizowanie modeli cząsteczek, ilustrowanie za ich pomocą równań reakcji chemicznych oraz omawianie modeli drobinowych, np. powstawania i rozcieńczania roztworu wodnego.
  • Podkreślono aktywną rolę ucznia w procesie uczenia się. Nauczanie chemii powinno opierać się na metodach aktywizujących. Nauczyciel pełni w tym procesie rolę mentora i przewodnika, tworząc warunki do samodzielnej pracy uczniów. 

Geografia

  • Rozumienie i wyjaśnianie przyczyn przyrodniczego, społeczno-gospodarczego i kulturowego zróżnicowania Polski i świata poprzez identyfikowanie relacji oraz współzależności.
  • Wykorzystanie technologii geoinformacyjnych.
  • Uczenie się poprzez dociekanie – budowanie wiedzy na podstawie własnych doświadczeń, aktywnego i dociekliwego kontaktu z otaczającym światem, zgodnie z założeniami koncepcji głębi wiedzy.
  • Problemowo-kompleksowy dobór i układ efektów uczenia się: koncentracja na bieżących problemach i wyzwaniach cywilizacyjnych – całościowe rozumienie bieżących, ważkich problemów współczesnego świata.
  • Formalne zapewnienie nauczycielom oraz uczniom warunków do decydowania o części efektów uczenia się:
    • efekty fakultatywne w każdym dziale,
    • pula doświadczeń edukacyjnych – przynajmniej dwa do zrealizowania.

Biologia

  • Podstawa programowa obejmuje zarówno efekty uczenia się, jak i doświadczenia edukacyjne, wspierające rozwój osobisty, aktywność poznawczą, współpracę i samodzielne myślenie.
  • Obowiązek realizacji projektów, zajęć terenowych i eksperymentów, które pozwalają uczniom badać rzeczywistość i wyciągać własne wnioski z wykorzystaniem metod poznania naukowego.
  • Nauczyciel staje się przewodnikiem ucznia w dociekaniu i eksperymentowaniu, w drodze do wiedzy i umiejętności, a także mentorem i uczestnikiem dialogu z uczniami – ta nowa rola nauczyciela wybrzmiewa w treści efektów uczenia się: uczeń działa, docieka, analizuje, wnioskuje, interpretuje, ocenia.
  • Spiralność i kumulatywność – w nauczaniu biologii obowiązują zasady spiralności, czyli cyklicznego powracania do zagadnień wcześniej omawianych na lekcjach przyrody, i kumulatywności, czyli nadbudowywania wiadomości i umiejętności przy każdym powrocie do zagadnienia wcześniej omawianego.
  • Większa autonomia i sprawczość nauczyciela – zarówno w wyborze kolejności realizacji treści, jak i metod pracy oraz materiałów dydaktycznych.
  • W poszczególnych działach wskazanych w podstawie programowej znajdują się – obok wymagań szczegółowych obowiązkowych – wymagania szczegółowe do wyboru. W każdym dziale nauczyciel wraz z uczniami wybierają do realizacji co najmniej jedno takie wymaganie.

Edukacja obywatelska

  • Głębsze rozumienie wybranych zjawisk, wyjście poza faktografię, urealnienie liczby efektów uczenia się.
  • Tworzenie okazji do praktycznego zaangażowania obywatelskiego.
  • Tworzenie okazji do doświadczania procedur demokratycznych.
  • Rozwój umiejętności obywatelskich opartych o praktyczne wykorzystanie zdobywanej wiedzy.
  • Tworzenie okazji do omawiania zagadnień bieżących.

Edukacja dla bezpieczeństwa

  • Ograniczenie zakresu treści teoretycznych.
  • Skupienie na umiejętnościach praktycznych, np. pierwsza pomoc, reagowanie w sytuacjach zagrożenia.
  • Rezygnacja z treści dotyczących strzelectwa.
  • Większy nacisk na umiejętności przetrwania w warunkach terenowych.

Wsparcie Nowej Ery

Jesteśmy z nauczycielami przez cały rok – chcemy, by czuli, że nie są sami w obliczu nadchodzących zmian. Dlatego przygotowaliśmy specjalne przestrzenie, w których można znaleźć inspiracje, poradniki i materiały, gdy tylko zajdzie taka potrzeba.

Kampania Prawdziwa edukacja to Ty

Głos nauczycieli z raportu stał się impulsem do działań, które pokazują szkołę taką, jaka jest naprawdę — pełną relacji, empatii i codziennych decyzji, które mają znaczenie.

Dlatego powstał cykl „Krótka przerwa” – krótkie spotkania wideo i e-booki dr Ewy Jarczewskiej-Gerc, które pomagają odzyskać równowagę i energię w zawodzie.
Przejdź


Raport: Głos 10 tysięcy nauczycieli

Sprawdź, co nauczyciele mówią o swojej pracy.

Największe w Polsce badanie edukacyjne oczami praktyków – liczby, wnioski i cytaty bez filtra.

Pobierz raport

Więcej informacji